Yaşar Kuru
Bu çalışmamızda evliliğin tanımı doğrultusunda tarihsel gelişimi, önemi, dinler ve kültürler açısından evlilik değerlendirmelerinin yapılarak ailenin tanıtıldığı ve buna bağlı olarak ‘evlilik sözleşmesi’ önderliğinde nikâh ve evlenme işlemleri ele alınmaktadır.
Evliliğin bugüne kadar alışılagelmiş yöntemler ve işlemler dışında yepyeni bir anlayışla geliştirilen ve çağdaş hukuk normları doğrultusunda yapılması çalışmamızın hedefidir.
Evlenme işlemlerinin her ne kadar evlenecek taraflarca başlatılsa bile, ilk aşamasından itibaren aile avukatları işleme dâhil edilmektedir. Avukatlar, evlenmek isteyen taraflara hukuksal açıdan ışık tutarak, aile temelinin sağlam atılmasını sağlamış olurlar. Bu durum, ileride oluşması muhtemel olan bazı anlaşmazlıkların önüne set çekecek ve ailenin yapısını sağlamlaştırmış olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Evlilik, ücretsiz aile avukatlığı, evlilik sözleşmesi.
Tarihteki seyri göz önüne alındığında evliliklerin genellikle salt gönül birlikteliğinden ibaret olduğunun anlaşıldığına tanık oluyoruz. Bazen fizyolojik, bazen sosyolojik, kısmen ekonomik ve genelde gönül tabanlı evlilikler, işlemin reel ve hukuksal boyutunu çoğunlukla gözardı edebilmektedir. Belki de bütün bu sayılanların toplamının ‘evlilik’ demek olduğunu vurgulamak daha doğru olanıdır.
Her ne gerekçe ile yapılmış olursa olsun evliliğin, başlangıcından bitimine kadar gelişen tüm evrelerinin ‘hukuksal’ boyutta olduğu tartışmasız ama süreç içinde pek de önemsenmediği bir gerçektir.
Buna dayanarak söz konusu “renklerin” tümünde hukukun ilgili kurallarının etkinliğinin olması kaçınılmazdır. Böylece evlilik öncesi ve sonrası tüm aşamalarında hukukun müdahil olduğu rahatlıkla söz etmemiz mümkündür.
İnsanlar gerek evlilik öncesinde, gerekse evlendikten sonra konu ile ilgili hukuk boyutundan gerektiği şekilde haberdar olurlarsa, temel hususlarda bilgilenirlerse, atacakları her adımın kendilerine yönelik geri dönüşümünü bilmiş olurlar. Bu, onların sağlıklı bir evlilik dönemi geçirmelerine yardım etmiş olur.
Bu çalışmamızda, öteden beri açıklamaya çalıştığımız bilgilerin ışığında işlem yürütülmesini öngörmekteyiz. Bu doğrultuda oluşturduğumuz sistem, evlilik öncesi aile avukatları öncülüğünde hazırlanacak ‘Evlilik Sözleşmesi’nin yapılması ilkesine dayanmaktadır.
Bu çalışmamız, günümüzdeki evliliklerde görünen ve sonradan telafisi pek olmayan sorunların baştan oluşmamasını hedeflemektedir.
Avukatlar aracılığı ile yapılan evliliklerin öncesinde çift adaylarından bazı kritik belgeler istenmektedir. Söz gelimi uyuşturucu ve alkol testi, önceden gayri resmi nikahının olup olmadığı araştırması, kronik hastalıkların bulunup bulunmadığı testi…gibi.
Ücretsiz aile avukatları eşliğinde taraflarca geliştirilecek olan ‘evlilik sözleşmesi’ öncülüğünde yeni bir anlayışla oluşturulacak evlilikler, projemizin ana konusunu oluşturmak-tadır. Evliliklerin sağlam ve sağlıklı ilkelerle oluşturulmasının konu edildiği bu çalışma, kendi alanında ilklerden sayılma özelliğine sahiptir.
Bu açıdan, gerek tasarlanması gerek kriterlerinin belirlenmesi ve gerekse olgunlaştırılması, birçok olumsuzluğun aşılması sonucu gerçekleştirilmiştir. Evliliğin resmiyete bağlanarak perçinleşmesi aşaması dediğimiz nikâh işlemlerinde, bugüne kadar alışık olmayan yöntemlerin izlenmesi öngörülmektedir.
Baştan sona hukuki olay ve işlemlerin öncülük ettiği evlilikleri gerçekleştirme görevinin hukukçulara devredilmesi tasarlanmıştır. Çünkü, evliliğin herhangi bir döneminde oluşan herhangi bir olumsuzluğunu gidermek için taraflar, hukukçular kanalıyla mahkemeleri tercih etmek zorundalar. Sadece bu gerekçe bile söz konusu olan nikâh işlemlerinin avukatlarca gerçekleştirilmesi gerektiğine yeterli kanıt sayılır.
Dinsel yönüyle de evlilikler, birer hukuksal olaydır. Gerek Cumhuriyet öncesi ülkemizde, gerekse zamanımızda bazı ülkelerde söz konusu işlemler imamlar tarafından yapılırken, ‘mehir’ gibi bazı ekonomik işlemler hukuk konusunu oluşturmaktadır.
Evlilik olayının ciddi bir sisteme bağlandığı ve hukuksal yönünün esas alındığı çalışmamız, yapılacak bütün evlilikler için vazgeçilmez uygulamaları, örnekleriyle açıklayan önemli bir belgedir.
İnsanlar yaptıkları işleri “problem üretsin” amacıyla yapmadıkları halde, yapılan işler genelde sorun üretiyorsa, ortalıkta bir yanlış var demektir. Günümüzde “insan” unsuru birçok konuda kusurlu ve potansiyel suçlu olarak kabul edilmektedir. İnsan suç işledikçe, yasalar devreye sokularak önlem alınmak istenmektedir.
Yasalar çıkarıldıkça bu defa insanın suç işlemeye devam ediyor görüntüsü oluşmaktadır. İnsanlık şimdi bu noktada takılıp kaldı. Sürekli “patinaj” yapıyor ve ilerleme kaydedemiyor. Yüzlerce kanun, binlerce kural, on binlerce yönetmelik, insanlara yaşamın büyük bölümünde huzur ve refah sağlamaya yetmiyor.
Toplumun temel yapısı “aile”dir. Her insan mutlaka bir aileye mensuptur. Sonuçta suçlu veya kusurlunun adresi saptanmış olmaktadır sanki. Ancak hiçbir aile, “suç üretmek” amacıyla kurulmuyor. Suç ve suçlardan en çok etkienen en büyük “bedel” ödeyen ise maalesef ‘aile’ olmaktadır. Bu durumda “yanlış” kimden kaynaklanıyor ya da suçlu kimdir? Şöyle bir tablo çıkıyor karşımıza:
Bütün insanlara tek tek sorulduğunda hepsinden “iyi” olduklarının yanıtı alınır. Ama topluca değerlendirildiklerinde ise pek de “iyi” olmadıkları anlaşılır. Bu kısır döngü bize, parmağındaki yüzüğü karanlık odada kaybeden ve aydınlık olduğu için onu dışarıda arayan insan esprisini hatırlatmaktadır.
Elinizdeki bu çalışmanın, konu ile ilgili tüm aksamaları giderecek boyutta ele alındığını düşünüyoruz. Çalışmamızın, ülkelerin ve insanların sorunlarına çözümler getirmesi se- vincimizi arttıracaktır.
