Yaşar Kuru
Yerküreyi paylaşan her ülkenin en az kendi halkına yetecek kadar geliri ya da gelir potansiyeli vardır. Bazı ülkeler çeşitli nedenlerden ötürü bu imkânlarını rantabl kullanarak halkının rahat bir şekilde geçimini sağlayabiliyor.
Diğer bir kısım ülkeler ise var olan imkânlarını değerlendirmede yetersiz kalarak halkının ciddi ekonomik çıkmazlar içinde kalması karşısında çare üretemiyorlar. Bir kısım ülkeler de, kendi halkından kat kat fazla bir kitlenin geçimini sağlayacak güce ulaşmış durumdalar.
Bu çalışmanın amacı, ikinci grup ülkelerin hem var olan kaynaklarını açığa çıkarmak, hem de onların verimli kullanılmalarını sağlamak için gereken düzenlemelere dikkat çekmektedir. Bunu yaparken hayal âleminde gezinmek yerine ayağı yere sağlam basan görüşler üreterek insanlığın hizmetine sunmayı amaçlamış bulunuyoruz.
Sanatta en büyük ustalık, eski sazdan yeni sesler çıkarmaktır. Hayatta kalabilmek, geçim darlığı çekmeden yaşamımızı sürdürmek, çağımızda “sanat” haline geldi.
Normal şartlar altında mevcut hisse senetleri borsası yatırımcılar için ‘kazanarak yaşam’ aracı olması gerekirken, nedeni pek anlaşılamayan birtakım hareketlerden dolayı birçok kimse için ‘batarak yaşam’ aracı olmuş gibi görünmektedir. Borsa, bu yapısıyla trajik bir aşk hikâyesini andırmaktadır: Bir seven pişman, bir de sevmeyen.
Özellikle ‘80 öncesi ve sonrasında boy gösteren bankerler halktan yüksek faizle para toplayarak, bunları başkalarına kredi olarak veriyor ya da kullanıyorlardı. Ancak bir dönem sonra tamamı, iskambil kağıdı gibi dağılıp kayboldu. Sonra da peşlerinde kendilerinden alacaklı olan ve ellerinde senetler bulunan büyük mağdur insan yığınları bıraktılar. Kimisi paralarının bir kısmını geri aldı, kimisi de hiçbir şey alamadı.
Hâlbuki günümüzün resmî ve devlet gücü gözetimindeki hisse senetleri borsasından senet alanların batan paralarını geri alma değil, isteme hakları bile bulunmamaktadır. Bu şekilde bir uygulama karşısında küçük, orta ya da bireysel yatırımcıların paraları ‘yastık altına’ yönelmektedir.
Maliye teşkilatı ve Merkez Bankası yastık altı birikimlerin gerek miktarı gerekse nasıl ‘yastık üstü’ne çıkarılabileceği hakkında zaman zaman, sonuç vermeyen bazı çalışmalar yapar. Bunun yanı sıra, yurtdışındaki bankalara yönelen hatırlı birikimlerin de ülkemiz ekonomisine katılmaları uzak ihtimal görünmektedir.
Diğer taraftan Türkiye’deki gıda ticaretinin yaklaşık %80’inin yabancıların elinde olduğu konuşulmaktadır. Bin yıldan fazla hüküm sürdüğümüz bu coğrafyada hâlâ ticareti öğrenememişsek, borsa bize lüks gelir. Ki zaten onun da % 75’i yine yabancı yatırımcıların elinde deniyor.
O halde bize düşen, ‘Anormal Şartlar Altında’ bir borsa sistemi geliştirmektir. İşte, elinizdeki bu çalışma “Alacaklı Yaşamak” önerisi sayesinde ‘borçlu’ yaşamaktan kurtularak, ‘alacaklı’ yaşama modelinin prototipini oluşturmaktadır.
Yeni borsa düzeni sayesinde insanlar az ya da çok, mutlaka kazanırlar. Mevcut borsa sisteminden kazanç temin etmek için, alınan senetlerin uzun süre elde tutulması önerilirken; yeni modelde özellikle bazı ürünler için, daha çok kısa vadeler tercih nedeni olacaktır.
Bu anlayışla geliştirmeye çalıştığımız ‘Alternatif Borsa Önerisi ve Alacaklı Yaşamak’ üzerindeki çalışmamız olan BORÇSUZ YAŞAM projemizi geliştirdik.
Bu çalışmamız, hisse senetleri yapısında ve bu senetlerin işlem gördüğü borsanın çalışma prensiplerinde ve anlayışında köklü değişiklikler önermektedir. Ya da bu konuda alternatif bir borsa önermektedir.
Hem borsada işlem gören senet sahiplerinin hem de senetlere yatırım yapanların kârlı olacakları yeni bir modelin yol haritası çizilmektedir.
Yeni senet ve borsa anlayışı sayesinde, gerek ‘yastık altı’ birikimlerin, gerekse yurtdışındaki yabancı bankalardaki servetin ülkemize gelerek ekonominin canlanmasına ve konusunda örnek ülke olmasına neden olacak bir model hedeflenmektedir.
Yeni borsa sisteminin çıkış noktası, neo-klasik düşünürlerden Léan WALRAS (1834-1910)’ın piyasa ekonomisinin verimliliği hakkındaki görüşleri arasından ‘Mallar, bölünebilir ve isteyene satılabilir olmalıdır’ teorisine dayanmaktadır.
Oysa bugünkü borsa sistemi ‘paraları’ bölüp satan bir yöntemin uygulanışı gibi görünüyor. Bazı müphem kriterlere dayanan bu anlayış, ülkedeki sermaye birikimlerinin ‘yastık altı’ olmasına veya yabancı ülke bankalarına transfer olmasına neden olduğu gibi, sanayicilerin yatırımlarını yabancı ülkelere taşımalarına da sebep olmuştur.
Buna benzer tepkiler de göz önüne alınarak oluşturulmaya çalışılan yeni borsa ve senet anlayışında hisse senetleri ‘parayı değil ‘malı, yani ürünü’ temsil edecektir. Söz konusu ürünün üretimi devam ettiği sürece hem üreten hem de o senetleri alanlar kazançlı çıkacaktır.
Bununla birlikte ülke insanımızın sermaye birikiminin tamamı üretime yönelecektir. Sermaye sıkıntısı hissetmeyecek olan üretim sayesinde işsizlik sorunu minimuma inecek faizsiz ve ucuz kredi elde edilerek üretim ucuzlayacak ve ülke ürünleri dünya piyasalarında rekabet avantajı yakalamış olacaktır.
Ayrıca, perakende piyasasında gelişecek olan pre-finansman senetleri sayesinde, tersine işleyen faiz nedeniyle ürün alıp-satma işlemleri kolaylaşmış olur. Bu sayede canlanan iş piyasası nedeniyle ekonominin gücü bir kat daha artmış olur. Kısaca, yeni borsa sistemi hem üretici, hem de yatırımcı için cazip koşullar içermektedir.
Alacaklı Yaşam Düzeni de diyebileceğimiz bu proje sayesinde, uygulanması öngörülenprefinansman senetlerinin devletler açısından sayısız yararları olduğu bir gerçektir. Bazılarını şöyle sıralamamız mümkündür:
1- Birçok ülkenin henüz işletilmemiş yer altı ve yerüstü maden ve yatırım rezervleri vardır. Bunlar, genelde ekonomik ve teknolojik yetersizlikler nedeniyle ülke ekonomisinin yararına olacak şekilde çalıştırılamamaktalar. Projede gündeme getirdiğimiz ‘mal senedi’ çerçevesin-de devletler, hiçbir parasal ve teknolojik yetmezlikle karşılaşmaksızın bu tür yatırımları rahatlıkla gerçekleştirebilirler.
2- Sistemin uygulandığı ülkelerde yaşayan insanlar, tüm maddi birikimlerini ülke ekonomisine katarlar. Çünkü herhangi bir malın senedini biriktirmekle, birikimlerindeki değer
kaybını önlemiş olurlar.
3-Ülkelerde büyük boyutta üretim ve ihracat artışı ve dolayısıyla ucuzluk yaşanır.
4-Ülkeler tüm iç ve dış borçları en kısa sürede ve sorunsuzca ödenir…vs.
Küçük ve bireysel yatırımcılar için adeta para kaybettirme işlevi gören çağımızın hisse senetleri borsaları genelde, küçük ve orta ölçekli yatırımcıların kâbusu olmayı sürdürmektedirler.
Başta Mısır, Doğu Avrupa ülkelerini ve Doğu, Uzakdoğu ülkelerini tercih ederek ülkemizdeki yatırımlarını bu ülkelere yönelten bazı sanayi dalları, bir yandan işsizliğe de neden olarak, söz konusu yatırımcıları borsa adına oldukça düşündürmektedir.
Hem ülkemizde kalmayı sürdüren sanayi kollarına yeterli finans kaynağı sağlamak adına, hem de yatırım yapma ihtiyacında olan büyük ya da küçük, sermaye birikimi sahiplerinin para kazanabilmeleri gerekçesiyle elinizdeki bu çalışmayı yapmış bulunuyoruz. Hiç kimse günün birinde kaybetmek ve yok etmek niyetiyle para kazanmamaktadır. Gel gör ki, ülkemizde bunu gerçekleştirmek için son derece gelişmiş ödünç para alma sistemleri insanların, yılların alın teriyle oluşan birikimleri için büyük tehlike oluşturmaktadır.
Sırf bu ve buna benzer gerekçelerle sermaye birikimi oluşması engellenmektedir. Bu yüzden hem halkın yüz milyarlarca doları bulan birikimleri yurtdışındaki yabancı bankalarda kümelenmekte, hem de yeterli ve hesaplı sermaye bulamayan sanayicimizin bir kısmı üretimleri için yabancı ülkelere göç etmektedir.
Bu şekilde parasızlık ve işsizlik 70 milyon insanın kâbusu olabilmektedir. Ülkemizin ve ulusumuzun bu konudaki kötü kaderini olumlu yönde etkileyerek değiştirmek için alternatif borsa anlayışını geliştirmiş bulunmaktayız.
Yeni ilke ve kriterler doğrultusunda oluşturduğumuz ‘alternatif borsa’, sanayimiz ve ekonomik kalkınmamız için istikbal vadeden bir umut ışığıdır. Yöneticilerimizin cesur kararları sayesinde işlevselleşecek olan yeni borsa yönteminin, ülkemiz ve ulusumuz için bir ‘kazanç kapısı’ halini alacağına dair inancımız tamdır.
Anahtar Kelimeler: Ekonomik birikim, borsa ve kazanç.
Bankaları ekonomilerin beyni, borsaları da ekonomilerin kalbi olarak değerlendirmek hiç de yanlış bir görüş olmasa gerektir. Ekonomik sistemlerin bu iki vazgeçilmez kurumun birinde veya her ikisinde oluşacak sağlıksız bir işlem ya da yapılanma ülkenin tüm ekonomik düzenini krize sokabilir.
Şayet bir ülke, uluslararası ticarette veya ekonomik ve sosyal açıdan globalizasyonda dominant unsuru oluşturuyorsa, söz konusu kriz tüm ülkelerin ekonomik ve finans yapılarının neredeyse çökmesine neden olabilir.
Elinizdeki bu çalışmada, dört ana başlık ve bunlara bağlı çeşitli alt başlıklar altında öngördüğümüz borçsuz yaşam veya alacaklı yaşam çerçevesinde tasarladığımız mal veya ürün borsası anlayışını açıklamaya gayret ettik.
