Yaşar Kuru
Aile hekimliği yürürlüğe girdiğinde, devlet hastanelerinin yükünün hafifleyeceği düşünülüyordu. Hastanelerdeki muayene kuyruklarının kalkacağı beklentisi oluşmuştu. Aile hekimliğinin, ön tedavi yöntemiyle insanların hastanelere gitmelerini engelleyecekleri hesaplanıyordu.
Bu hesapların bir kısmının çok kısa bir süreliğine tuttuğu görüldü. Aradan on yıl gibi bir sistem için kısacık bir zaman geçtiğinde ise hastanelerdeki sağlık hizmetinin eskisi gibi sıra beklemeye dayalı olduğu ortaya çıktı. Bu durum randevu sistemi ile giderilmeye çalışılsa da mağduriyetlerin yaşanmasını engelleyemiyor. Hastanelerdeki hasta yığılmaları ve insanların hizmet alamama gibi yakınmaları halkta eskiye döndük algısı uyandırmaya başlar hale geldi denebilir.
Bizler sağlık hizmetindeki bu tıkanıklığın, aile hekimlerinin bazı yöntemlerle güçlendirilmesi sayesinde aşılacağını düşünüyoruz.
Anahtar Kelimeler: Aile hekimi, ücretsiz sağlık, devlet.
Sağlık ve hastalık kavramları temelde kişileri yakından ilgilendiren özelliğe sahiptir. Bu yönüyle etki alanı öncelikle kişisel olmakla beraber diğer insanları, çevreyi ve toplumu da kapsamaktadır. Hatta bireyin dışında kalan çevreye –ki bunun içinde diğer insanlar, toplum ve doğa da yer almaktadır- verdiği zarar, bireyselin çok çok üzerinde olabilmektedir.
Bu yönüyle sağlığın önemi veya hastalığın tedavisi, hastanın tedavisinden daha fazla dikkat çekmektedir. Çünkü sağlık ya da hastalık konusundaki temel düşüncemiz, hastadan öte hastalığın tedavi edilmesi fikrinin altyapısına dayanmaktadır.
Böyle bir bakış açısı çalışmamızın bütününün mantığında ‘sosyal sağlık’ düşüncesini öne çıkarmaktadır. Bu nedenle insanın evrimi için gereken nesne ve araçların eksikliği veya gelişmemiş olması bir hastalık sayılır ve bu durum organizmanın çevreye uyum sağlayabilmesini engelleyebilmektedir.
Yapay olarak yerine konması halinde sağlık düzeyi, sosyal sağlık olarak isimlendirilir. Bu şekilde, insan uyumu biyolojik uyum, kültürel uyum -sosyal sağlık, sosyal uyum- şeklinde kategorize edilebilir. Sağlık hakkının korunması, bireysel sağlıktan toplum sağlığına doğru uzanan zorlu bir süreçten oluşmaktadır.
Günümüz aile hekimliğinin bazı konularda revize edilmesini içeren bir çalışmamızdır.
Söz gelimi, aile hekimleri hastaların yanı sıra hastalıkların tedavi edilmesi gibi bazı imkanlarla donatılacaklardır.
Aile Hekimliğini alternatif düşünce ve uygulama çerçevesi ile kaleme aldığımız bu çalışmamızın esas konusu ve gerekçesi, ücretsiz tam sağlık hizmetinden oluşmaktadır. Aile hekimi önderliğinde ülkedeki uygulanmasını tasarlandığımız sağlık hizmetinin, herkes için ‘tedavi edici’ özellikte ve içerikte olacak şekilde verilmesi esasına dayanan projemiz, uygulanan modelden çok daha farklı yapıda geliştirilmiştir.
Gerek bedeni açıdan, gerekse ruhsal yönden sağlığın bir kısmını ya da tamamını yitiren herhangi bir kimse hem devlet için, hem de toplum için potansiyel sorun arz etmektedir. Devletin bütün vatandaşlarının her türlü sağlık gereksinimlerini hastane hizmetleri öncesin-den karşılaması asli ve öncelikli işi olması gerekir.
Savunma, eğitim, güvenlik gibi konulardan da önce gelen bu konuya yönelik olarak yaptığımız çalışmada, insan sağlığı adına yapılacakları titizlikle açıkladığımıza inanıyoruz.
‘Aile Hekimlerinin iki öncelikli görevi bulunmaktadır. Birincisi hasta insanı sağlığına kavuşturmaktır. İkincisi de hastalıkların tekrarlanmasını ve yayılmasını önlemek. Yani insanların tekrar hastalanmamaları adına onlara koruyucu sağlık hizmeti sunmaktır. Bunu gerçekleştirmeleri adına aile hekimleri için iyi çalışma yöntemi öneriyoruz.
Bireyler hastalanmak istemez, hastalıkların ve rahatsızlıkların hiç olmamasını dilerler. İlaç kullanmak, hiç de tercih etmedikleri bir yoldur. Hastalardan ziyade, hastalıkların çokluğu, çeşitliliği, tedavilerin sürekliliği devletin istemediği bir durumdur. Hastalanan insan sayısının artmasından dolayı rahatsız olur. Çünkü bütçe gelirlerinin önemli bir kısmını hastalıkların giderilmesi için ayırmak zorunda kalır.
“Doğa” ve “yaşam” çelişkiyi kabul etmez. Çelişkili durumlar yüzünden dünyada insanlar arasında çekişmeler, kavgalar ve anlaşmazlıklar sürüp gitmektedir. İnsanların varoluş nedeni ve “devlet” şeklinde kurumsallaşmalarının amacı, yaşamlarındaki çelişkileri giderip huzur olabildiğince ortamını tesis etmektir.
İnsanların sağlık konusunda yoğun bir şekilde takip ettikleri iki yol vardır:
1- Sağlık problemlerini sağlık kurumuna müracaat etmeksizin, kendi görgüleri ve bilgi birikimleri çerçevesinde çözmeye çalışmak,
2- Olur-olmaz her konuda, sağlık kurumları olan hastanelere başvurarak çözmeye çalışmak.
Her iki yöntem de “uç” noktalardır. Yani birçok sorunu da beraberinde getiren metotlardır. Bu çalışma ile orta noktayı oluşturmayı amaçlamış bulunuyoruz.
